Katı Atık Yönetim Sistemi

Kentte oluşan atıkların toplanması ve taşınması mevcut Belediye Kanunlara göre iki ilçe belediyesi (Seyhan ve Yüreğir), bertarafı ise Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılmaktadır. Ayrıca ana caddelerdeki toplama ve temizlik hizmetleri de ABB tarafından yürütülmektedir. Bugün için ABB sınırlarında, katı atıklar toplandıktan sonra Sofulu Depolama sahasına taşınmaktadır. Sahanın işletilmesi özel müteahhit tarafından yapılmaktadır.

- Mevcut Depolama Sahası ile ilgili yapılan tasarımlar, projeler çalışmaları

Adana'nın kentsel katı atıkları için, 1990 yılında işletmeye açıldığı zaman, .meskun alanlara uzaklığı itibariyle uygun, jeolojik açıdan son derece elverişli, yeraltına sızıntı iletmeyen kalın kil ve altındaki çok kalın marn tabakası bulunan Sofulu Depolama Alanı, son yıllarda ciddi sorunların kaynağı olmuştur. Öncelikle, atık depolaması, ülkemizin birkaç depo alanı hariç, hemen her yerinde olduğu gibi, başından beri, literatürde �Vahşi Döküm� şeklinde nitelendirilen usulde yapılmıştır. Bu nedenle de, rutubetinden kurtulurken gözenekli ve heterojen yapıya kavuşan atık kütleleri, biyolojik ısınmadan dolayı, sürekli yanarak uzun mesafeler yayılabilen zararlı gazlar ve fena koku odağı haline gelmiştir. Yüzde 85�e ulaşan yüksek nem muhtevasından dolayı da atık alanından çıkan sızıntı, her ne kadar jeolojik ve topografik yapıdan dolayı yeraltı sularına zarar vermemişse de, çevre sağlığını tehdit eder boyutlarını korumuştur.

Bu arada, yine vahşi döküm uygulamasından dolayı da depolama kapasitesi hoyratça kullanıldığından, ömrü kısalmıştır. Bunun dışında aşırı göç sonucu, kentteki meskun mahallerin hızla yayılması sonucu, ruhsatlı ve ruhsatsız yapılaşma alanları depo alanına yaklaşmış ve geçtiğimiz son 5 yıldan bu yana, Sofulu Atık Alanı, rahatsız edici etkileriyle Adana gündeminde ön sırada ve sürekli olarak yer almıştır.

ABB, soruna çözüm getirmek için yurt içi ve yurt dışından sunulan birçok öneri ile projeyi incelemiş olup, önerilerin maliyete ilişkin tabloları, mevcut imkanlarla karşılanamayacak kadar yüksek bulmuştur. Bunun dışında, Sofulu'nun kapatılması halinde ikame edilecek yeni bir atık alanına makul mesafeler içinde saptamakta mümkün olamamıştır.

Olumsuzlukların en yoğun düzeylere eriştiği 1998 yılı başlarında, Çevre Bakanlığı ile Japon Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA) arasında, Katı Atık Yönetimi ile ilgili etüt, pilot proje ve fizibilite önerilerini kapsayan ve hibeye dayanan ilke anlaşması yapılmış ve sonuçta, Adana ile Mersin Büyükşehir Belediyelerini taraf alan "Bölgesel Katı Atık Yönetimi Etüt projesi� 16 Ağustos 1998 günü fiilen başlatılmıştır. İlk olarak, genel etüdün yanı sıra, yeni bir atık alanı araştırmasına geçilmiş, detaylı bölge haritaları üzerinde yapılan, kapsamlı çalışmaları takiben, havadan uçakla gözlem ve nihayet yerinde tetkikle,muhtemel atik alanları dikkatle incelenmiştir.Üç ay kadar süren yoğun çalışmalar sonunda, Sofulu'nun kabul edilebilir mesafe içinde tek uygun yer olduğu kesinlikle saptanmış ve bunun üzerine de eski alanının bir yandan rehabilitasyon, diğer yandan da kullanımına devam edilmesi, tek çıkar yol olarak görülmüştür. Ancak, rehabilitasyon ve düzenli depolamaya geçişle sağlanacak yeni imkanlara rağmen, Sofulu'daki depolama kapasitesinin, tesisleşmeye gidilmediği takdirde en geç 2009 yılında kritik düzeye erişeceği hesaplanmıştır. Bu noktadan itibaren, JICA, ayrıca ek bir bütçe ile, fiili alt yapı yatırımını da üstlenerek Sofulu Rehabilitasyon Projesi�ni başlatmıştır. Bu kapsamda, bir vadiye uzanan atık alanı talveginde 1228 metre uzunluğunda, içi filtre malzemesiyle doldurulan betonarme kanal ve bunun mansabında brüt 400 tonluk sızıntı regülasyon havuzu ile motopomp sistemi inşa ve monte edilmiştir.

Bugünkü haliyle, halen daha üst düzeye çıkarılması için gayret gösterilen düzenli depolama uygulamaları ile devam ederse depo alanı 2009 yılına kadar kullanılabilecektir.

Ancak düzenli depolama için gereken ek masraflar,daha sonrasında yeni bir alanın bulunabilmesi, satın alınması, drenaj ve zemin düzenlemesinin yapılması, ,jeomembran uygulaması gibi son derece yüksek maliyetlere mal olacak teşebbüsü karşılayabilecek kısa vade de,orta vade de Belediyemiz için kesinlikle imkan dışıdır.

Bu durumda, atıklarımızın az veya çok işlem gördükten sonra depolanması,aynı zamanda, yine uluslararası atık yönetiminde ana ilkelerden biri olarak kabul edilen �Hacim Küçültme� imkanını da beraberinde getirecektir. Belediyemiz açısından ise, Sofulu'dan yararlanabilme süresini, kurulacak tesise göre, 15 ila 30 yıl daha ileriye atabilme şansıdır.